درخت کیکم (Acer cinerasens)، یکی از گونه های مهم و با ارزش جنس افرا (Acer) است که در ناحیه رویشی زاگرس رشد می کند. مشکلات متعدد ازدیاد آن از طریق روشهای معمول تکثیر به ویژه ریشه زایی سخت قلمه های درختان بالغ افرا، ما را به انجام این تحقیق رهنمون ساخت. در پژوهش حاضر، امکان ریزازدیادی درخت کیکم به روش کشت سرشاخه ای (جوانه انتهایی و ریزقلمه: جوانه سبز شده از قلمه های شاخه درخت بالغ)، بررسی شد. ابتدا نمونه ها از پایه های برگزیده در رویشگاههای طبیعی گیاه واقع در جنگلهای منطقه سرچهان شیراز و قلاجه کرمانشاه در فصول مختلف سال، برداشت شد و پس از سترون سازی با تیمارهای متفاوت، در محیط های کشت MS و DKW مستقر شدند. مناسب ترین شاخه زایی و رشد طولی از جوانه و ریزقلمه در محیط MS دارای غلظت 1.4 نیترات) با ترکیب هورمونی 0.5 میلیگرم در لیتر 2ip و 0.1 میلیگرم در لیتر کینتین و 0.05 میلیگرم در لیتر TDZ و 0.01 میلیگرم در لیتر IBA و 0.25 میلیگرم در لیتر GA و آسکوربیک اسید 100 میلیگرم در لیتر بدست آمد. تیمارهای مختلف ریشه زایی بر شاخه های تکثیر یافته اعمال شد، ولی نتیجه آن مثبت نبود.

به منظور بررسی تکثیر غیرجنسی شاه بلوط جوانه های انتهایی از پایه های بالغ برگزیده در جنگلهای شفارود استان گیلان پس از برداشت در فصول مختلف سال، با تیمارهای متفاوت سترون سازی و در محیط های کشت، QL، DKW و MS (1.2 نیترات) مستقر شدند. جوانه های خواب پاییزه با استفاده از کلرورمرکوریک 0.1% به مدت 7 دقیقه سترون گشته و در محیط کشت DKW حاوی هورمون BA در غلظت 0.5 میلی گرم در لیتر و 0.1 میلی گرم در لیتر IBA مستقر شدند.در مرحله شاخه زایی، بهترین نتایج در محیط کشت DKW با ترکیب هورمونی 0.5 میلی گرم در لیتر BA و 0.01 میلی گرم در لیتر IBA بدست آمد. بیشترین درصد ریشه زایی (100%) از طریق قرار دادن شاخه های به ارتفاع 2 سانتیمتر درون شیشه ای، در محلول 50 میلی گرم در لیتر IBA سترون به مدت 24 ساعت و بازگشت مجدد آنها در محیط کشت GD (1.3 غلظت عناصر پرمصرف) فاقد هورمونهای گیاهی رشد و حاوی زغال فعال بدست آمد. گیاهچه های ریشه دار طی مراحل مختلف سازگاری به خاک گلدان انتقال یافتند.

سرخدار از سوزنی برگان بومی و به جای مانده از دوران سوم زمین شناسی بوده که به صورت نواری از ارتفاع 900 تا 1800 متری از سطح دریا و از آستارا تا گلیداغی در جنگلهای شمال ایران پراکنده است. این جنگلها در روند تکاملی خود، مرحله کلیماکس را طی نموده و اکنون روبه زوال نهاده اند. پیدا کردن راه کاری برای حفظ و احیای مجدد آنها، هدف اصلی این مطالعه را تشکیل می دهد.به منظور تکثیر درخت سرخدار Taxus baccata از طریق کشت درون شیشه ای به روش کشت جوانه انتهایی، نمونه ها از پایه های برگزیده در رویشگاههای طبیعی گیاه، واقع در جنگلهای آستارا و اسالم و گرگان در فصل پاییز، برداشت شده و پس از تعیین مناسب ترین روش سترون سازی که استفاده از محلول کلرور مرکوریک 0.1 درصد به مدت 10 دقیقه بود، در محیطهای کشت (نیترات 1.2) MS، B5 و MCM مستقر شدند. در مرحله شاخه زایی، محیط (نیترات 1.2) MS با ترکیب هورمونی 0.5 میلی گرم در لیتر BA و 0.1 میلی گرم در لیتر IBA بیشترین درصد ضریب ازدیاد و رشد طولی را داشت. بهترین تیمار ریشه زایی از طریق قراردادن شاخه های سرخدار، در محلول 50 میلی گرم در لیتر IBA سترون به مدت 24 ساعت و بازگشت مجدد آنها در محیط کشت فاقد هورمون رشد و حاوی زغال فعال بدست آمد.گیاهچه های ریشه دار پس از طی مراحل مختلف سازگاری به خاک گلدان انتقال یافتند.

جهت بررسی تکثیر غیرجنسی گردوی ایرانی به طریق کشت سرشاخه های، جوانه انتخابی از سرشاخه های پایه های بالغ موجود در رویشگاه های طبیعی و در تمامی فصول سال (به جز زمستان) برداشت شد. تیمارهای مختلف سترون سازی، جهت دست یابی به مناسب ترین روش ممکن برای سترون کردن نمونه ها انجام گردید. بهترین نتیجه در غوطه ور کردن جوانه ها در محلول اتانل 70 درصد به مدت یک دقیقه و بعد استفاده از محلول کلرور مرکوریک 0.1 درصد به مدت 1.5 دقیقه بود. کشت جوانه ها در محیطهای کشت واجد غلظتهای متفاوت هورمونی، مطلوب ترین محیط را با مناسب ترین ترکیب هورمونی برای استقرار و رشد جوانه ها تعیین نمود، به طوریکه محیط کشت DKW با هورمون BA در غلظت یک میلیگرم در لیتر موجب بیشترین مقدار شاخه زایی از جوانه های گردوی ایرانی شد. برای فعال کردن جوانه های جانبی و افزایش درصد شاخه زایی ریزنمونه ها از محیط های MS و DKW حاوی هورمونهای BA و GA3 به میزان 0.5 و 0.25 میلیگرم در لیتر (به ترتیب)، استفاده شد. در ضمن کاربرد محیط پایه DKW بدون هورمون، در مرحله پیش تیمار ریشه زایی، در افزایش طول و مقاومت شاخه های گردو موثر بود. در مرحله ریشه زائی، تیمارهای مختلف و متعددی نظیر استفاده از هورمونهای خانواده اکسین به تنهایی یا به طور تلفیقی، کاهش و افزایش غلظت املاح پرمصرف و قند در محیط کشت، کاربرد زغال فعال، ویتامینها و اسیدهای آمینه مختلف و... در محیط صورت گرفت لیکن جهت ریشه زائی گیاهچه های درون شیشه ای در سطح تجاری، مطالعات و آزمایشات بیشتر ضروری به نظر می رسد.

گونه کلیر (Capparis decidua) از گیاهان بیابانی مقاوم به خشکسالی طولانی مدت است که خاص مناطق رویشی جنوب ایران (استان های هرمزگان، بوشهر، سیستان و بلوچستان) می باشد. با توجه به عدم زادآوری طبیعی این گونه در سال های اخیر، تکثیر غیرجنسی پایه های سالم این گونه از طریق کشت بافت، می تواند منجر به حفاظت از این منابع ژنتیکی با ارزش شود. تحقیق حاضر جهت کشت درون شیشه ای و تکثیر گونه کلیر از طریق ریزنمونه جنین و جوانه (دانهال ها و درختان برگزیده) انجام شده است. بذرها پس از سترون سازی شکافته شده و جنین های داخل آنها، در محیط کشت های MS و MCM درون ویال های شیشه ای و محیط های حاوی مقادیر مساوی ورمیکولایت، پیت و پرلیت سترون سازی شده در دو گروه، آبیاری شده با محیط کشت MS و بدون آن درون ظروف کشت Magenta GA7 کشت شدند. 74 درصد جنین ها پس از 3 هفته در ظروف کشت Magenta GA7 جوانه زدند و دانهال ها تشکیل شدند. سرشاخه های این دانهال ها و درختان برگزیده در محیط کشت های MS (N/2) و MCM حاوی ترکیبات مختلف هورمونی اکسین و سیتوکینین کشت شدند. در مرحله شاخه زایی، بیشترین تعداد شاخه (4.5) در محیط کشت MCM با ترکیب هورمونی 0.1 میلی گرم در لیتر BA، 0.3 میلی گرم در لیتر 2iP، 0.01 میلی گرم IBA و 0.5 میلی گرم در لیتر GA3 برای هر دو نوع سرشاخه با منشاء دانهال و برگزیده بدست آمد. بیشترین درصد ریشه زایی (89%) با قرار دادن شاخه ها در محیط MS (N/2) به همراه 0.5 میلی گرم در لیتر IBA و در ظروف کشت Magenta GA7 حاوی خاک سترون سازی شده پیت و ورمیکولایت بدست آمد. گیاهچه ها پس از طی مراحل مختلف سازگاری در نهالستان اداره کل منابع طبیعی شهرستان جاسک کشت شدند.

در این پژوهش، نحوه ریزازدیادی گونه جنگلی سفید پلت (Populus caspica) از طریق کشت جوانه مورد بررسی قرار گرفت. به کارگیری تیمارهای متعدد سترون سازی، غلظت های مختلف هورمونی و محیط کشت های متفاوت، منجر به تعیین بهترین روش سترون سازی جوانه ها و مناسب ترین محیط کشت و مطلوب ترین غلظت هورمونی برای مراحل استقرار، رشد و تکثیر این گونه جنگلی گردید. نمونه ها از گیاهان بالغ برگزیده در شرایط طبیعی و تمام فصول سال برداشت شده و پس از انتقال به آزمایشگاه با تیمارهای مختلف مورد سترون سازی قرار گرفت و سپس استقرار و شاخه زایی ریز نمونه ها بر محیط کشت های مختلف WPM، ACM، MS با هورمون BA در غلظت 1 تا 0.1 میلی گرم بر لیتر به همراه 0.01 IBA میلی گرم بر لیتر انجام گرفت. بهترین روش سترون سازی عبارت است از پوسته برداری جوانه ها و غوطه وری آن ها در محلول اتانل 70 درصد برای نیم دقیقه و سپس استفاده از محلول کلرور مرکوریک 0.1 درصد برای 6 دقیقه در فصل پاییز بود. محیط کشت MS با نصف غلظت نیترات به همراه BA و IBA به ترتیب در غلظت 0.5 و 0.01 میلی گرم بر لیتر به عنوان مناسب ترین محیط کشت و غلظت هورمونی برای مرحله استقرار و شاخه زایی نمونه ها تعیین گردید. کشت شاخه های حاصل در محیط MS با 0.5 میلی گرم بر لیتر IBA بالاترین درصد ریشه زایی را به همراه داشت. انتقال گیاهچه ها به مخلوط خاک پیت/ پرلیت/ ماسه سترون در نسبت های مساوی 1.1.1 و نگهداری آن ها در شرایط ژرمیناتور به مدت دو هفته انجام شد. انتقال گیاهان به گلخانه و سپس به مزرعه در فصل مناسب و پس از طی مراحل سازگاری تدریجی آن ها با محیط، انجام شد. بعد از دو سال طول گیاهان در مزرعه از 0.3 به 4 تا 6 متر بالغ گشت، در عین حالی که شادابی و سبزینگی آن ها نیز در حد بسیار مطلوبی بود.

لطفا برای مشاهده چکیده به متن کامل (PDF) مراجعه فرمایید.

مقدمه: تریکومونیازیس یکی از شایع ترین بیماری های مقاربتی است . با افزایش مقاومت به داروهای خانواده مترونیدازول شناسایی روش های درمانی جدید ضروری است. در استان چهارمحال و بختیاری چای کوهی به طور سنتی جهت درمان عفونت های واژینال استفاده می شود.هدف: تعیین اثر عصاره آبی و اتانولی گیاه چای کوهی بر رشد تریکوموناس واژینالیس در محیط کشت.روش بررسی: این مطالعه تجربی آزمایشگاهی دو سوکور در دو گروه شاهد و آزمون صورت گرفت. عصاره گیری به روش ماسراسیون انجام شد . انگل از ترشحات واژن شش زن تهیه و از طریق پاساژ در محیط کشت TYI-S-33، نگهداری و با مشاهده مستقیم تایید شد. انگل در لوله های 9 تایی حاوی TYI-S-33، مترونیدازول، عصاره آبی و الکلی چای کوهی هر کدام با غلظت 1000 ml/ml، 500، 200، 100، 50، 10 اضافه شد. بعد از 72 ساعت تاثیر دارو و عصاره ها بر تعداد و رشد انگل، مشاهده شد.نتایج: انگل تریکوموناس واژینالیس در TYIS-33، عصاره آبی و الکلی چای کوهی تا 72 ساعت زنده ماندند. اما در محیط حاوی مترونیدازول کلیه انگلها از بین رفتند. بعد از 72 ساعت، تعداد انگل تریکوموناس درTYIS-33 ، عصاره آبی (با غلظت 500 mg/ml، 200، 100، 50، 10) و الکلی چای کوهی (50 mg/ml، 10) 1504 عدد بود، اما تعداد انگل در عصاره اتانولی (با غلظت 500 mg/ml، 200 و 100)، 1304 عدد و در غلظت 1000 mg/ml کمتر از 100 و در اتانول 577 عدد بود.نتیجه گیری : با توجه به مصرف سنتی چای کوهی جهت درمان عفونت های زنان و عدم تاثیر گیاه بر روی انگل پیشنهاد می شود اثر این گیاه بر روی سایر بیماری های مقاربتی بررسی شود.

این مطالعه به منظور تعیین ویژگی های مورفولوژیکی الیاف و میزان ترکیبات شیمیایی سرشاخه های انگور کشت شده در منطقه آستارا واقع در استان گیلان انجام شده است. برای این منظور تعداد 53 عدد سرشاخه هم اندازه و هم قطر از چند درخت انگور جدا شده و به آزمایشگاه صنایع چوب و کاغذ دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا منتقل شدند. به منظور جداسازی الیاف و مطالعه ویژگی های مورفولوژیکی آنها، نمونه برداری تراشه چوبی از سرشاخه ها، در 3 ارتفاع (5 درصد، 50 درصد و 75 درصد) آنها انجام گرفت. برای جداسای الیاف از روش (Franklin, 1954) استفاده شد و بعد ابعاد الیاف و ضرایب بیومتریک آنها اندازه گیری و محاسبه شد. از تعدادی از سرشاخه های جدا شده، آرد چوب در 2 بخش با پوست و بدون پوست تهیه شد و مطابق با استاندارد TAPPI نسبت به تعیین میزان ترکیبات شیمیایی آنها نیز اقدام شد. میانگین کل هولو سلولز، آلفا سلولز، همی سلولز، سلولز، لیگنین، مواد استخراجی محلول در استن، محلول در الکل، محلول در آب گرم، محلول در آب سرد و خاکستر برای سرشاخه های این گونه به ترتیب برابر 87.59، 56.99، 30.59، 47.20، 25.16، 5.90، 2.53، 4.41، 1.79 و 1.79 درصد اندازه گیری شد، همچنین میانگین کل طول الیاف، قطر الیاف، قطر حفره سلولی و ضخامت دیواره سلولی به ترتیب برابر 0.960 میلی متر، 26.45، 15.48 و 5.49 میکرون اندازه گیری شد. میانگین کل شاخص در هم رفتگی، ضریب انعطاف پذیری و شاخص رانکل نیز به ترتیب 36.29، 58.50 و 0.71 محاسبه گردید. نتایج نشان داد سرشاخه های انگور بدون پوست، مقدار هولو سلولز، آلفا سلولز، همی سلولز و سلولز بیشتر و مقدار لیگنین، مواد استخراجی و خاکستر کمتری نسبت به سرشاخه های انگور با پوست دارند. همچنین نتایج نشان داد ابعاد الیاف شامل طول الیاف، قطر الیاف، قطر حفره سلولی به جز ضخامت دیواره سلولی با افزایش ارتفاع کاهش یافت.

با توجه به آنکه روشهای مختلف تکثیر غیرجنسی از جمله ریزازدیادی برای درختان بالغ نوش مورد توجه محققا ن قرار گرفته، این پژوهش در راستای بررسی مقایسه ای تکثیر درون شیشه ای ژنوتیپهای برتر این گیاهان، صورت پذیرفت. در این تحقیق، سرشاخه های پایه های بالغ و برگزیده نوش در گلستان (ژنوتیپ اول) و قزوین (ژنوتیپ دوم) پس از جمع آوری در فصل پاییز، مورد سترون سازی قرار گرفتند. شستشو با آب و مایع ظرفشویی و برس کشی با محلول اتانل 705 به عنوان پیش تیمار سترون سازی و غوطه وری نمونه ها در اتانل 70% به مدت 1 دقیقه و آنگاه شستشو با محلول کلرور مرکوریک 0.1% در زمانهای مختلف (7 دقیقه در مورد نمونه های ژنوتیپ اول و 9 دقیقه در مورد نمونه های ژنوتیپ دوم) به عنوان بهترین تیمار سترون سازی، انتخاب گردید. جوانه ها در محیط کشت MS دارای هورمون 2ip در غلظت 0.5 میلیگرم در لیتر، استقرار یافتند. سپس برای مرحله شاخه زایی و تکثیر از دو محیط کشت MS و DKW با ترکیب هورمونی از 0.5 تا 1 میلیگرم در لیتر BA و 2ip به طور مجزا و به همراه 0.01 میلیگرم در لیتر IBA، استفاده گردید. محیط کشت MS حاوی هورمونهای 2ip وIBA به ترتیب با غلظت 1 و 0.01 میلیگرم در لیتر، بیشترین مقدار شاخه زایی را برای ژنوتیپ اول نشان داد. میزان تکثیر و رشد طولی شاخه برای ژنوتیپ اول بیشتر از دوم بوده و میانگین رشد طولی نمونه ها در محیط کشت DKW بهتر از MS بود.